Bertilo lastatempe afiŝis interesan artikolon pri na-ismo. Lia opinio bone kongruas kun la mia:
Ŝajnas, ke plej multaj Esperantistoj rigardas la novan inventaĵon na kiel neakcepteblan aŭ eĉ kiel rekte kontraŭ-Fundamentan. Pri tio oni multe disputis, kaj mi nun ne intencas remaĉi la argumentojn de ambaŭ flankoj, … sed mi tamen deklaras, ke ankaŭ laŭ mi temas pri neakceptebla reformo de la lingvo.
jen fotoj de la gaja laborfesto en la ĝardeno de rut 
http://www.flickr.com/photos/41733043@N07/sets/72157622113584968/
Aŭtoro: Thorbjørn “Fulmo” Køie, ano de FESTOKLUBO kaj estrarano de DEJO.
Denove ĉijare la dana esperantista junulara organizo (DEJO) kunlabore kun FESTOKLUBO aranĝis laborfeston ĉe la grandega rokmuziko-festivalo en la mezgranda urbo Roskilde proksime de Kopenhago.
Ĉijare estas la tria jaro de partoprenado de laborantaj esperantistoj kaj ĉiu jara la numero de esperantistoj kreskis.
DEJO plenumas laboron por la festivalo, kiu returne donas al ĉiuj laborantoj enirbileton al la kvartaga festivalo. DEJO ankaŭ gajnas iom da mono pro la respondeco kaj uzas iom de ili por prizorgi la laborantojn per taŭga dormejo, manĝaĵo ktp. kaj alia parto de la mono estas uzata por subteni esperantajn aranĝojn dum la venonta jaro.
Je la komenco DEJO deĵoris en pantbudo kiu postulas 35 laborantojn. Sed ĉijare DEJO ankaŭ ekhavis respondecon pri pordego. Tie la laboro konsistas de kontrolo ke la festivaluloj havas ilian brakbileton kaj ke ili ne kunportas malpermesitan aĉojn. Tio laboro postulas 33 laborantojn kaj tiel la numero de laborantoj kreskis je 68, el ili 50 estis esperantistoj el ĉie (krom Eŭropo venis esperantistoj de Japanujo, Rusujo, Brazilo, Ukranujo). Sed ankaŭ la ne-esperanta parto estis internacia konsistita kun homoj de Usono, Pakistano kaj Aŭstralujo.
La ĉeforganizantoj celas ke la laborfesto daŭre kreskas ĝis ĉ. 200 laborantoj dum la venonta du-tri jaroj. Malgraŭ la muzikprogramo nur daŭras kvar tagojn, la tendejo ĉiam estas plenplena de festemuloj tri tagoj antaŭe. La tuta tempo ĉe la festivalo tial estas almenaŭ unu semajno, plus por multaj, antaŭpreparo- kaj postfesto en Kopenhagen loĝante ĉe la lokaj esperantistoj. Ankaŭ menciinda estas la KEF-aranĝo (kulture Esperanto festivalo) tuj poste la festivalo.
La postulita labortempo por gajni la bileton estas entute 24 horoj. Tial restas multe da tempo fari ion ajn kiel festi kun aliaj festemuloj, iri al koncertoj, resti en nia manĝripozejo, ekskursi al la proksima maljuna vikingourbo Roskilde, aŭ simple kolekti skatoloj por gajni poŝmono. Fakte kelkaj foriris kun multe pli da mono ol kiam ili alvenis.
Por ke ĉio bone funkcias kaj por certigi kiel eble plej bona etoso estas grave ke ĉiuj partoprenantoj partoprenas en la komuna laboro kiel ekz. konstrui nian tendaron, vendejumi, kuiradi, lavadi, purigado ktp. Sed kiel granda laŭdo al la partoprenatoj ni denove ĉijare observis ke la homoj estis tre helpemaj kaj ke ĉiuj taskoj ĉiam facile estas plenumita kaj ke tio estas parto de la sociala festo.
Aparte al multaj aliaj eo-renkontiĝoj ni festas/laboras inter aliaj ne-esperantistoj kiu kompreneble ofte defias nian uzadon de internacia lingvo, kaj oni devas preti ĉiam ŝanĝi inter Esperanto kaj ekz. la angla, sed tamen nia laborlingvo plej ofte restas en Esperanto aŭ ambaŭ.
La Roskilde-renkontiĝo certe estas unika kompare al aliaj eo-renkontiĝoj. Oni devas preti kaj travivi primitivan tendadon, ĉiaj specoj de vetero, amasoj da ebriaj homoj, nehalta bruo, ks. Sed la respondo, kion ni ricevis de la partoprenantoj plejparte estis tre pozitiva. La tuta festivalo certe estas unika kaj farma pro la amika etoso, la bonan muzikon kaj la preskaŭ ĉiam bona vetero.
Ĝis venonta jaro, memoru aliĝi al Roskilde-Festivalo 2010 ĉe http://roskilde.festoklubo.dk
Ni sawnumos je la 19′a horo kutimloke
Same bone averto tempo kiel cxiam - festo estas hodiaw 20′a de awgusto
Venu aux ne laux via placxo
(bonvolu komenti nur en lia blogo. Tio cxi estas nur spegulo)
Desde la normana konkero de Anglio superas en anglosaksa pensologio la ideo ke homo povas esti ilo. La normanoj imponis al la angla socio la ideon ke iuj homoj estas agentoj kaj aliaj iloj de tiuj agentoj. Tiu paradigmo en filozofa senco – ne en ligvistika senco – bazas ĉe la “ekonomika sukceso” de anglalingvaj socioj. Kiam jenas senpovaj iloj homaj, riĉas la malilaj homoj. Estas ideo de Sparto, de Ateno, de antikva Romio …. – kaj aparte de usonaj riĉeguloj ĉiam denove.
De tiu venas la esprimo angla ‘human resources’ – homaj rimedoj. Lau PIV ‘rimedo estas “ tio, kio servas por atingi celon” – do ‘ilo’. En la okuloj de anglosaksoj mi etas homa ilo, io (ne iu!!!!) por atingi celon. Nun vi vidu kiel la lingvo influas pensformaciojn.
La plej granda problemo de Usono troviĝas en la fakto ke la usonanoj serĉas kvadratan cirklon. Mi klarigu: unuflanke ili volas esti uniĝintaj, aliflanke ili estas tre egoismaj. La unuan flankon oni vidas en ilia fervorega amo de la flago usona kaj al ĉiuj aĵoj naciismaj. En ilia “Ĵuro al la flago” ili diras: “Mi ĵuras lojalecon al la flago de Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko kaj al la lando kion ĝi reprezentas – unu nacio sub dio kun libereco kaj justeco por ĉiuj”. Ili ŝatas komenci publikajn eventojn kun tiu ĵuro kaj la infanoj de la lernejoj bezonas komenci la tagon pere de ĝia deklamado.
La Problema: la ĵuro kaj la flago (kiu reprezentas unuecon) estas mensogo. Tion oni povas konstati ĉiutage en la usonaj tagĵurnaloj. Hodiaŭ ekzemple la Sun Sentinel de Fort Lauderdale raportis pri la kondiĉo de domasekuro en Usono. Kelkiuj volas nacian asekuron ĉar en ŝtato kiel Florido la popolaro estas tro malgranda por asekuri la domposedantojn de la ŝtato. Do reprezentantoj publikaj proponis nacian asekuron por domoj. Tuj venis akra rifuzo de multaj usonanoj aliparte. Ili diris ke se oni elektas vivi en danĝera regiono kiel la Florido oni devas ‘pagi la prezon’ kaj ne kredi ke la aliaj usonanoj subtenos tiun ‘vivstilon’ (la vorto kion ili uzis). Nu, mi memorigos vin, tiu estas la insulto kion ili ankaŭ uzas por bastoni gejojn – ĝi estas malbona, ni povus diri ‘malusona’ vivstilo! Ĉiu respondecas por sia propia ‘vivstilo’. Sekve, se vi ne havas ‘vivstilon’ sankciatan per aliuj, vi ne vere apartenas al la ‘bona socio usona’. Florido devus esti ŝtato nur por riĉuloj kiuj povas rekonstrui siajn domojn post uragano. Ne kontu kun la helpo de aliaj usonanoj se vi volas flegi tian vivstilon de loĝi en Florido! Ne ŝajnas esti tre ‘unuiĝinta’ en miaj okuloj!
Tiel la simboloj de nacia unueco estas mensogoj.
Ĉu donas “ri” pli da logika belo al Esperanto?
Kutima Vizitanto
Registriĝo: 2004/11/19
El Aŭstrio
Respondoj: 51
Nekonektita
Multfoje oni kritikaĉas ke Esperanto estas tro vircentra lingvo. Parto de tiu kritiko ankaŭ estas la sistemo de triapersonaj pronomoj - precipe la nesimetria uzo de “li” kaj “ŝi”. Laŭ la Fundamento oni devas diri “li” se la sekso estas ne konata aŭ ne devas esti definitive sciigita.
Miaopinie tiu metodo povas kaŭzi miskomprenojn kaj tute ne prosperigas la lingvan egalrajtecon inter inoj kaj malinoj.
Nuntempe ekzistas variajn ideojn por plibonigi tiun mankon.
Unu de tiuj ideoj estas la neologismo “ri”. “Ri” estas sekseneŭtra homa pronomo kiu signifas “li aŭ ŝi”.
Miaopinie tiu solvo de la problemo estas tre elganta kaj simetria kiu signifas logike bela.
Ĉu vi ankaŭ ŝatus tiun novan logikan belecon? Bonvolu respondi!
Ĉi tiu teksto, ricevita de Marcos, estos dissendata al kelkaj listoj,
por trovi kunlaborantoj. Ĝi estis jam savita kaj videbla en
http://www.bonalingvo.it/index.php?title=Bonlingva_Vortaro.
——————————
La Bonlingva Vortaro estas projekto por krei vortaron, kiu ne nur
listigos radikojn kaj kunmetaĵojn kun iliaj signifoj, sed ankaŭ mencios
informojn pri la uzindeco kaj la lingvostila nivelo de la radikoj kaj
kunmetaĵoj.
Kiel bazon por niaj kriterioj de uzindeco ni uzas ĉefe la ideojn
esprimitajn en la verko “La bona lingvo” de Claude Piron. Laŭ tiuj
kriterioj, multaj nenecesaj novradikoj el PIV kaj el aliaj fontoj estos
markitaj evitindaj, kaj estos montrataj taŭgaj kunmetaĵoj por
anstataŭigi tiujn novradikojn. Tiel ni subtenas pli facilan Esperanton,
kiu restas fidela al la reklamaj eldiroj de la Esperantistoj, ke
Esperanto facilas interalie pro la ebleco esprimi multon per malmultaj
radikoj kaj eleganta vortfarado.
La unua versio de la vortaro kombinos materialon el la Reta Vortaro kun
la rekomendoj kolektataj en la listo de Simplaj Samsignifaj Vortoj
gvidata de Renato Corsetti. Por krei tiun unuan version, ni tamen
ankoraŭ serĉas kunlaborantoj.
La Bonlingva Vortaro estas interreta vortaro, kiu funkcias per vikio.
Tio signifas, ke simile kiel la Vikipedion, ĝin povas facile redakti
ĉiuj interret-uzantoj. Marcos Cramer, la iniciatinto de la Bonlingva
Vortaro, programis komputilan programon, kiu aŭtomate transprenis la
materialon el la Reta Vortaro al la Bonlingva Vortaro (tion permesas la
kopirajta permesilo de la Reta Vortaro). Lia komputila programo tamen
intence ellasis tiun materialon de la Reta Vortaro, kiu tuŝas la
novradikojn traktatajn en la listo de Simplaj Samsignifaj Vortoj.
Nun venas la sekva paŝo en la kreo de la Bonlingva Vortaro: Krei
artikolojn kiuj traktas tiujn radikojn, kiujn malrekomendas la listo de
Simplaj Samsignifaj Vortoj. Tiu laboro ne povas esti farata aŭtomate, do
necesas kunlaborantoj por plenumi ĝin. Ĉiu, kiu emas kunlabori pri ĉi
tiu laboro por antaŭenigi la Bonlingva Vortaron, anoncu sin ĉe Marcos
Cramer: marcos.cra…@gmail.com <mailto:marcos.cra…@gmail.com>
La retpaĝaro de la Bonlingva Vortaro troviĝas ĉe vortaro.wikkii.com
<http://vortaro.wikkii.com>.
hmm altså… duved… grøn som i esperanto-bevægelsens besathed af farven grøn som grønt giver et udtryk for fred og hvem ved, men er der andre end mig der tænker noget andet n… nå skide være med det. Læn dig tilbage og se filmene for helvede!
The speakers of the international planned language Esperanto regard the present international language order - in other words the way in which only certain languages are currently used in relations between people of different nationalities - as unsatisfactory and incompatible with the need to further mutual understanding, peace and equal rights among all people.
They are also very critical of the policy pursued at present in nearly every country in the world with regard to the teaching of foreign languages, which does nothing to further international understanding but simply serves the aim of assimilating everything that comes from the most powerful countries.
The speakers of the international language Esperanto consider that all languages and all cultures carry with them values that must not be lost to mankind. They further believe that linguistic human rights must be respected at all levels. Everyone is protected by the Universal Declaration of Human Rights against discrimination based, among other things, on language. No national or international authority is entitled to disregard that right in the name of efficiency or of other considerations.
We, the World Esperanto Association, recognise that UNESCO and the United Nations have produced many documents in this field. The most recent, for example, the “Human Development Report 2004″, deserves our full support and also refers to the three-language principle advocated by UNESCO:
-mother tongue (however small)
-local contact language (generally the national language)
-international language.
In this connection we maintain that the optimum language to act as an international language is the international planned language Esperanto. The use of a national language, whichever it might be, is unjust, causes human suffering, leads to extra costs for societies that need to learn that language and in the long run results in the loss of languages and cultures.
The Human Development Report quotes figures that clearly show the positive effect of mother-tongue teaching (even where there are large numbers of languages) compared with teaching the former colonial languages.
We maintain that the same goes for teaching dominating languages instead of the neutral international language Esperanto.
We maintain that the teaching of Esperanto as a foreign language has benefits compared with the teaching of, for example, English (greater ease of learning, so that learning objectives can be achieved in a fraction of the time, more cost-effective teaching using local teachers and materials).
We believe that switching from, for example, English to Esperanto in the teaching of foreign languages around the world would lead to such enormous savings that sufficient funds could be released to overcome some of the problems of disease, malnutrition and inadequate education systems which currently suffer from a lack of resources.
We call on all people desiring development and peace to support the experiments to be carried out under scientific supervision in a number of countries on the ease of learning Esperanto and the results achieved compared with learning other foreign languages
For more than a century Esperanto, which was launched in 1887 as a project for an auxiliary language for international communication and quickly developed into a rich living language in its own right, has functioned as a means of bringing people together across the barriers of language and culture. The aims that inspire the users of Esperanto are still as important and relevant as ever. Neither the worldwide use of a few national languages, nor advances in communications technology, nor the development of new methods of language teaching is likely to result in a fair and effective language order based on the following principles, which we hold to be essential.
1. Democracy. Any system of communication which confers lifelong privileges on some while requiring others to devote years of effort to achieving a lesser degree of competence is fundamentally antidemocratic. While Esperanto, like any language, is not perfect, it far outstrips other languages as a means of egalitarian communication on a world scale.
2. Global education. All ethnic languages are bound to certain cultures and nations. For example, the child who learns English learns about the culture, geography and political systems of the English-speaking world, primarily the United States and the United Kingdom. The child who learns Esperanto learns about a world without borders, where every country is home.
3. Effective education. only a small percentage of foreign-language students attain fluency in the target language.In Esperanto, fluency is attainable even through home study. Various studies have shown that Esperanto is useful as a preparation for learning other languages. It has also been recommended as a core element in courses in language awareness.
4. Multilingualism. The Esperanto community is almost unique as a worldwide community whose members are universally bilingual or multilingual. Every member of the community has made the effort to learn at least one foreign language to a communicative level. In many cases this leads to a love and knowledge of several languages and to broader personal horizons in general.
5. Language rights. The unequal distribution of power between languages is a recipe for permanent language insecurity, or outright language oppression, for a large part of the world’s population. In the Esperanto community the speakers of languages large and small, official and unofficial meet on equal terms through a mutual willingness to compromise. This balance of language rights and responsibilities provides a benchmark for developing and judging other solutions to language inequality and conflict.
6. Language diversity. National governments tend to treat the great diversity of languages in the world as a barrier to communication and development. In the Esperanto community, however, language diversity is experienced as a constant and indispensable source of enrichment. Consequently every language, like every biological species, is inherently valuable and worthy of protection and support.
7. Human emancipation. Every language both liberates and imprisons its users, giving them the ability to communicate among themselves but barring them from communication with others. Designed as a universally accessible means of communication, Esperanto is one of the great functional projects for the emancipation of humankind - one which aims to let every individual citizen participate fully in the human community, securely rooted in his or her local cultural and language identity yet not limited by it.
June 26, 2005
——————————-